Yıldız Köşesi: Betelgeuse


Betelgeuse yıldızı Avcı Takımyıldızı'nda yer alan kırmızı dev yıldızdır. Dünyamıza 600-700 ışık yılı uzaklıktadır. Samanyolu'nda yer alan Betelgeuse, mavi dev Rigel'den (Beta Orionis) sonra Avcı Takımyıldızı'nın en parlak ikinci yıldızıdır. Gökyüzünün de en parlak on birinci yıldızı olarak bilinir. Kütlesi Güneş’in 15 katına eşdeğerdir. Yoğunluğu ise oldukça azdır. Bugünlerde yakın ama bilinmeyen bir zamanda yok olacağı bilinmektedir. Bunu şöyle bir alıntıyla açıklayabiliriz:
“Gerçek değerler ne olursa olsun, Betelgeuse hidrojen yakıtını tüketmek üzere olan ileri derecede evrimleşmiş bir yıldızdır. Bu nedenle, çekirdeği büzülerek yoğunlaşmış, dış kısımları ise kabarmıştır. Yıldızın gerçek durumu üzerine fazla bir şey bilinmiyor olsa da, büyük olasılıkla çekirdeğindeki helyumu karbon ve oksijene dönüştürüyor olmalıdır. Kuramsal olarak, yıldızın başlangıçtaki olağanüstü kütlesinin, şimdi Güneş'in 12 ile 17 katı arasındaki bir değere düşmüş olduğunu söylenebilir; bu da, çekirdeğindeki elementlerin neon, magnezyum, sodyum, silikon ve sonuçta demire dönüştüğü anlamına gelir.”
Peki Bettelgeuse neden patlayacak? Aslında cevap basit, ömrü dolduğu için. Ama burda şöyle bir durum var, Bettelgeuse yıldızı yaklaşık 10 milyon yıl yaşında. Bilinen verilere göre Güneş’in yaşı 5 milyar civarı. Güneş’ten daha ihtişamlı ve daha büyük bu yıldız nasıl olur da bu kadar az yaşayabilir? Çünkü Bettelgeuse yıldızı büyük kütlesi sebebiyle çekirdeğindeki hidrojeninin çoğunu hızlıca bitirdi. Ayrıca genel bir kural olarak şunu söylemekte fayda var: Çıplak gözle görebildiğimiz çoğu uzak yıldız kısa ömürlüdür.


Betelgeuse yıldızını gözlemleme çalışmalarını aşağıdaki linkten inceleyebilirsiniz:

Kaynak:

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Pforta,Kayseri Fen Lisesi,Okul-1

Bir Kayısı Ağacı

DOSTOYEVSKİ