Yıldız Köşesi: Betelgeuse
Betelgeuse yıldızı Avcı Takımyıldızı'nda yer alan kırmızı
dev yıldızdır. Dünyamıza 600-700 ışık yılı uzaklıktadır. Samanyolu'nda yer alan
Betelgeuse, mavi dev Rigel'den (Beta Orionis) sonra Avcı Takımyıldızı'nın en
parlak ikinci yıldızıdır. Gökyüzünün de en parlak on birinci yıldızı olarak
bilinir. Kütlesi Güneş’in 15 katına eşdeğerdir. Yoğunluğu ise oldukça azdır. Bugünlerde
yakın ama bilinmeyen bir zamanda yok olacağı bilinmektedir. Bunu şöyle bir
alıntıyla açıklayabiliriz:
“Gerçek değerler ne olursa olsun, Betelgeuse hidrojen
yakıtını tüketmek üzere olan ileri derecede evrimleşmiş bir yıldızdır. Bu
nedenle, çekirdeği büzülerek yoğunlaşmış, dış kısımları ise kabarmıştır.
Yıldızın gerçek durumu üzerine fazla bir şey bilinmiyor olsa da, büyük
olasılıkla çekirdeğindeki helyumu karbon ve oksijene dönüştürüyor olmalıdır.
Kuramsal olarak, yıldızın başlangıçtaki olağanüstü kütlesinin, şimdi Güneş'in
12 ile 17 katı arasındaki bir değere düşmüş olduğunu söylenebilir; bu da,
çekirdeğindeki elementlerin neon, magnezyum, sodyum, silikon ve sonuçta demire
dönüştüğü anlamına gelir.”
Peki Bettelgeuse neden patlayacak? Aslında cevap basit, ömrü
dolduğu için. Ama burda şöyle bir durum var, Bettelgeuse yıldızı yaklaşık 10
milyon yıl yaşında. Bilinen verilere göre Güneş’in yaşı 5 milyar civarı. Güneş’ten
daha ihtişamlı ve daha büyük bu yıldız nasıl olur da bu kadar az yaşayabilir?
Çünkü Bettelgeuse yıldızı büyük kütlesi sebebiyle çekirdeğindeki hidrojeninin çoğunu
hızlıca bitirdi. Ayrıca genel bir kural olarak şunu söylemekte fayda var: Çıplak
gözle görebildiğimiz çoğu uzak yıldız kısa ömürlüdür.
Betelgeuse yıldızını gözlemleme çalışmalarını aşağıdaki
linkten inceleyebilirsiniz:
Kaynak:
Yorumlar
Yorum Gönder