Ne İçin Sanat

Yazan: -

  • Olması gereken ile olan arasındaki ayrımı yapabilmek mühimdir.Bu,sanatın yönünde de böyledir.Sanat sanat içindir demek yerine sanat sanat için olmalıdır denilmesi gerekir zannımca.Zira tarih boyunca insanlığın serüveninde nadide bir yeri olan sanat,amaçsal bakımdan incelendiğinde çağdan çağa ve kişiden kişiye bariz farklılar göze çarpar.Burada sadece Yunan tragedya-komedyasının gelişimi bile konunun incelenmesinde önemli yer tutar.Komedyanın mitolojik ve Yunani taraflarından ziyade Aristophanes'te belirginleşen politik hiciv tarafı,Parabasis'te halka verilen öğütler sanatın toplumsal kanalda akmasının saf tezahürleridir.Aristophanes'ten elimize geçen 11 komedyadan biri olan Barış,Yunani mizah unsurları ile birlikte tam bir barış övgüsü ve istencidir. Savaşçı ve emperyalist demokrasinin sonuna kadar eleştirisidir.Barış sonrası gelen müreffeh yaşam her yönüyle halkın karşısına sunulur ve böylece onlara yol gösterilir.Ayrıca başka şairlere de eleştiriler ve göndermeler bulunur.Bu işlev,dilsel tüm zenginliğin sanatsallığı çağrıştırabilme olanağına rağmen toplumsal olarak nitelendirilebilir dualist yaklaşımla.Sanatın sadece iki koldan akmadığını düşünürüm,eğer 0 ve 1 olarak değerlendireceksek de aradaki sonsuz Reel sayıyı gözden çıkarmam.Her ne kadar biz fanilerin sonsuza gücü olmasa da bir yakınsamadır bu.Her sanatçı bir yer bulur bu sayı doğrusunda kendisine,kimi devasa bir denize giden ırmak,kimi kendini kapatıp bir göl oluşturur.0'ı sanat için sanatın saf zirvesi ve 1'i de toplum için sanatın en yüksek noktası olarak kabul edelim.1'e en yakın gördüğüm şairlerden biri tartışmasız Mehmet Akif'tir. Bu büyük deha şiirlerini ,aynı Aristophenes'in gördüğü Pelopenez Savaşı gibi,büyük savaşın ve çöküşün eşliğinde yazmıştır.Altı asırlık dev çınarın kademeli yıkılışına tanık olmuş ve İstiklal Harbini tarihe kazımıştır bugün her Türk'ün törenlerde okuduğu mısralarla.O,bazen Fatih Kürsüsü'nden halka vaaz verir bazen eleştirir gördüğü toprakları.Binlerce divan şiirini ezberlemiş Akif,şiirlerini ve çarpıcı üslubunu halk için kullandı.Yazdığı devasa külliyatı Safahat,gerektiği zaman sertçe çıkışıp eleştiren gerektiği zamanda tavsiyeler veren ve bunları aruzun muhteşem musikisiyle yapmış bir dahinin mimarisidir. Bülbül,Çanakkale Şehitlerine gibi iki inanılması güç derecede ihtişamlı şiir kaleme almıştır.Kendisi bana göre 1'in zirvelerinden bir zirvede eserlerini sunmaktadır asırlara.Bugünün Türkçe'si ile anlamak zordur,hatta çok zordur.Fakat o,divan edebiyatı geleneğiyle de yakından bağıntılı aruzu muhteşem bir üretkenlikle kullandı,bir geçiş devrinde fikirlerini sundu.Her Türk genci mutlaka O'nu okumalıdır diye düşünmekteyim.Bir davası olmanın zirvelerinden biridir O.Gür davası ve duruşuyla bir fikirler dizisinin tercümanı olmuştur O.Akif üzerine çok şey söylenebilir benim en son söyleyeceğim söz ise yüreklerle rezonansı sağlayacak mısraların bu nadide sahibi umarım hiç unutulmaz.

Bana göre 1'in diğer zirvelerinden birisi yukarıda bahsettiğim Aristophanes'tir. Tüm gücünü bir yolda,barışa, sevk etmiş ve bu yolda çabalamıştır.Bir davası olan ve bu dava ile şiiri ve tiyatroyu harmanlayan bu Yunan,toplum için sanatta mühim yer tutar.Neden şunu almadın,neden bunu almadın diye eleştirebilirsiniz ve haklısınız da.Ama bu yazı bir katalog değil bir deneme.Her neyse.bana göre 1,bir dava işidir.Çağla yakından alakası vardır.Düşmanlarımızda bile çağın etkisi vardır dostlarımızda olduğu gibi.Bu yüzden toplum için sanatta evrenseli yakalamak zordur,Kleon artık yaşamadığı için kolay değildir anlamak Aristophanes'i.Ama Kleonvariler yaşamaktadır.Hayat ölüleri yeniden öldürmekle uğraşılmayacak kadar kısadır derler,ölüler gerçekten ölmüşse doğru olabilir bu söz.Fakat hala aramızda fikirleriyle nefes alan ölüler varken geçmiş daha da ilgi çekici hale geliyor.Harp sanatını geçmişten öğrenmek mümkün.Sonuçta 1,bir savaştır bana göre.Zira bir teze sahipseniz antitezine düşmanısınız demektir.Bir öneriniz varsa karşısındasınızdır önermenizin zıttının. Sanatta öneri vermek ise etkileyiciliğiyle asırlarca süregelmiştir.Bu yüzden bana göre reddedilmemelidir 1,1 yolunda oynatılmayacaksa da kalem. 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Pforta,Kayseri Fen Lisesi,Okul-1

Yazan: -
Resim
       Türkçe'deki okul kelimesinin kökeni tam anlamıyla bilinmese de Fransızca  École kelimesinden esinlenilmiş olma ihtimali yüksektir.   École ise Yunanca      σχολή (skole)dan alınmış olup 'felsefe ve ders yeri' manası taşır.Lise kelimesi ise Fransızca lycee'den alınmış olup Fransızlar da bu kelimeyi Yunancadan almıştır.Aristoteles'in kurduğu okula verilen addır.Etimolojik bilgileri verme sebebimin ilki,iki kelimenin de Yunanca kökenli olması;ikincisi ise gündelik dilimizin vazgeçilmezi ve hepimizin hayatının en az 12 yılını geçirdiği 'okul'un Batı kültürüyle olan ilişkisinin açımlanma isteğidir.Batı kültüründe bilinen ilk sistematik okul,Platon'un,kapısında 'Geometri bilmeyen giremez.' yazdığı Akademisi'dir. (Ne tesadüf ki,bu kelime de günümüze miras kalmıştır.) Akademi,MS529'a kadar bir eğitim merkezi olmuş,Platon'dan sonra yüzlerce yıl boyu eğitime devam etmiştir.Kurulum hedefi ise Yunan devletini yönetecek Filozof-Kral yetişti...
Devamı

Bir Kayısı Ağacı

Yazan: Adsız -
Uzuun mu uzun bir giriş yapmayacağım çünkü çok eski bir ağaçtan bahsetmiyorum. Fakat artık olmayan bir ağaç bu, belki de hikayesini yazmaya bu yüzden heveslendim, neyse... Çocukluğumuzda az gölgesinde dinlenmedik, az tırmanmaya çalışmadık ve yüzükoyun toprağında az uzanmadık. Koskoca bir ağaçtı, hele küçük olduğumdan mıdır bilmem devasa gözükürdü bana. Hatrımda ilk kalanlardan bir parça düşüneyim, etrafı da bol bol ağaçlarla çevriliydi fakat onu diğer ağaçlardan farklı kılan bir özelliği vardı: Yapraklarıyla beraber parlayan kayısıları. Bunun içindir ki etrafındakiler birer birer kesildi, ona hiçbir şey olmadı. Birer birer arkadaşları kesildi, her biri 2 haftalık yakıt olmak uğruna kayısı ağacını bıraktı gittiler. Ama kül olana kadar da içlerinde bu sılayı sakladılar. Ağaçlar her kesildiğinde bizim kayısı ağacı da eğildi, su almaz oldu, kayısıları da söndü gitti. Eminim ağacın da duyguları vardı, özlemi vardı, sevgisi vardı. Sadece sevdikleriyle bir yaşamak istiyordu, kayısılarıyl...
Devamı

DOSTOYEVSKİ

Yazan: -
                                               DOSTOYEVSKİ   ÇOCUKLUK DÖNEMİ n Dostoyevski,di ğ er tüm Rus edebiyat devlerinin(Tolstoy,Pu ş kin,Gogol,Turgenyev,Her zen) aras ı nda toprak sahibi bir ailenin ferdi olmayan tek ki ş iydi. n Baba taraf ı Dostoyevskiler Litvanya ’ n ı n soylu ailelerindendi.Aile ad ı küçük bir köyden geliyordu.O k ö yde papazl ı k görevi üstlenen b ü y ü kbabas ı n ı n babas ı Rusya ’ ya g öç etmi ş ti . n Babas ı papaz okulunu bitirdikten sonra evden ka ç ı p t ı p e ğ itimi g ö rd ü ve doktorluk unvan ı ald ı .28 Haziran 1828 ’ de ise kendi ad ı yla birlikte,biri 8 biri 7 ya şı nda olan o ğ ullar ı Fyodor ve Mihail Dostoyevski’leri soylular aras ı na yazd ı rd ı . n T ı p,Rusya ’ da sayg ı n bir meslekti ama ki ş iye bir s ı fat veya iyi bir para kazand ı rm ı yordu.Bu sebeple Dostoyevski’ler kendilerini as...
Devamı